Spacery dla Niepodległej - SP nr 86 w Gdańsku

Idź do spisu treści

Menu główne:

Spacery dla Niepodległej

Projekty
 

Czasy zaborów to okres angażowania się w walkę o zachowanie polskości i języka polskiego wielu wybitnych postaci historycznych. Jedną z nich był związany z Gdańskiem przez ponad pół wieku. KRZYSZTOF CELESTYN MRONGOWIUSZ (1764-1855)-ostatni lektor języka polskiego a ponadto kaznodzieja głoszący po polsku słowo Boże w kościółku św. Anny Pracował początkowo w Gdańskim Gimnazjum Akademickim a od 1812 roku w Szkole Świętojańskiej przy parafii św. Jana (w okresie napoleońskim szkoła uzyskała status Wyższej Szkoły Obywatelskiej). Języka polskiego uczył w niej przez 43 lat. Mrongowiusz wielokrotnie występował w obronie spraw Polski i języka polskiego. Domagał się zaprzestania germanizacji dzieci polskich. Jego petycje kierowane do króla pruskiego spowodowały przywrócenie (1844 r.) nauki języka polskiego oraz religii w języku polskim w szkołach elementarnych. Był członkiem Towarzystwa Historycznego-Literackiego w Paryżu. Adam Mickiewicz w liście skierowanym do Mrongowiusza m.in napisał "...uznacniłeś życie Twoje niezmordowanny , nieprzerwaną, owocną pracą około języka polskiego". Uzasadnionym wydaje się więc wybór, podczas SPACERÓW DLA NIEPODLEGŁEJ, ulicy Straganiarskiej, przy której znajduje się historyczny budynek Szkoły Świętojańskiej zwany też DOMEM MRONGOWIUSZA (uczniowie prezentowali tam przygotowane wcześniej mapy pamięci i zrobili sobie pamiątkowe zdjęcie). Sylwetkę tego zasłużonego dla Pomorza pedagoga i uczonego upamiętnia też ustanowiona (2007 r.) przez rektora Uniwersytetu Gdańskiego specjalna nagroda "Nauczyciel roku im. Krzysztofa Celestyna Mrongowiusza", przyznawana w czasie święta tej uczelni, trzem najlepszym  nauczycielom akademickim. Przed biblioteką UG stoi także pomnik tego uczonego. Krzysztof Celestyn Mrongowiusz został pochowany na (obecnie nieistniejącym)starym cmentarzu (Salvator)na gdańskim Zaroślaku. Miejsce to mieliśmy okazje zobaczyć w ubiegłym roku szkolnym wędrując śladami naszego patrona prof. Jerzego Sampa. W ostatnim numerze ''Kuryera Gdańskiego", w cyklu "Z teki prof. Jerzego Sampa" opublikowany został artykuł w części poświęcony bohaterowi naszego SPACERU DLA NIEPODLEGŁEJ.
Bożena Andrzejak

Piękna pogoda tej jesieni zachęciła nas do kolejnego SPACERU DLA NIEPODLEGŁEJ (8. X). Celem wycieczki był historyczny obelisk upamiętniający mieszkańców Emaus poległych w czasie I wojny światowej, który znajduje się w pobliżu skrzyżowania ul. Kartuskiej z ul. Łostowicką. Podczas przebudowy skrzyżowania (w 2011 r.) robotnicy natrafili na niezwykłe znalezisko. Dokonując demontażu pomnika, pod jego fundamentami  znaleźli tzw. "kapsułę pamięci"-metalowy pojemnik z dokumentami, monetami, egzemplarzem gazety z 1 lipca 1923 r. i listą ponad stu nazwisk, z których część miała polskie brzmienie. Metalową tubę przekazano do Strefy Historycznej Wolnego Miasta Gdańska przy Długim Targu a dokumenty w niej zawarte stały się stałą częścią ekspozycji.
Pomnik wyremontowano i w odnowionym obelisku osadzono dwujęzyczne (w j. polskim i niemieckim) tablice z napisem: "Pomnik poległych żołnierzy - mieszkańców Emaus i okolicy - wzniesiony z inicjatywy miejscowego stowarzyszenia kombatantów w 1923 r."  W ten sposób znaczenie obelisku zostało nieco zmienione i teraz pomnik nawiązuje do ofiar wojny bez podkreślania ich przynależności narodowej.
I wojna światowa, w której zginęli między innymi mieszkańcy Emaus zakończyła się 11 listopada 1918 r. Wtedy też odrodziła się po 123 latach niewoli niepodległa Polska.
zdjęcia
oprac. Bożena Andrzejak

15 czerwca br., korzystając z zaproszenia Urzędu Marszałkowskiego udaliśmy się na czwarty z kolei SPACER DLA NIEPODLEGŁEJ. Tym razem chcieliśmy zobaczyć w budynku dawnego Gimnazjum im. Józefa Piłsudskiego fresk o tematyce historycznej pt. „Niebo polskie”.
Pomysł malowidła w gdańskim gimnazjum narodził się w 1938r. Artystami, którzy podjęli się wyzwania ozdobienia sufitu auli szkoły, byli Bolesław Cybis i Jan Zamoyski. Główny obraz o powierzchni ponad 100
m2 uzupełniały malunki na ścianach pomieszczenia stworzone przez Stefana Płużańskiego i Mieczysława Jurgielewicza. Tuż po wybuchu II wojny światowej Niemcy zajęli budynek szkoły i zniszczyli obraz; całość skuto i zatynkowano, by uniemożliwić ewentualną rekonstrukcję dzieła.
„Niebo polskie” to obraz  alegoria. W jego centrum znajduje
się w białej sukni z czerwonym szalem Mater Polonia, przy której przysiadł biały orzeł. O symbolice i przesłaniu tego dzieła opowiadał nam przewodnik p. Marcin Szumny. Leżąc wygodnie na leżakach i patrząc w fragment nieba nad Polską, słuchaliśmy go z uwagą.
Odtworzenie fresku stało się możliwe dopiero współcześnie. Podjął się tego zespół pracowników i studentów Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Zadanie było trudne, bo zachowało się bardzo niewiele zdjęć i dokumentów przedstawiających oryginalne „Niebo polskie”. Prace rekonstrukcyjne trwały 9 miesięcy.  Odtworzone malowidło odsłonięto 8 maja br. w 73 rocznicę zakończenia II wojny światowej.
Dla zwiedzających fresk „Niebo polskie” udostępniony jest od niedawna, a my jak wynika z informacji przewodnika, byliśmy pierwszą szkołą gdańską, której udało się to wspaniałe dzieło zobaczyć.
zdjęcia

Rok temu patronem naszej szkoły został prof. Jerzy Samp. Udając się na trzeci Spacer dla Niepodległej poszukaliśmy szkoły, której patronem był twórca niepodległego państwa polskiego i dotarlismy do gmachu dawnego polskiego gimnazjum w Wolnym Mieście Gdańsku przy dzisiejszej ulicy Augustyńskiego 1. wg. bedekera napisanego przez prof. Jerzego Sampa szkoła ta zainaugurowała działalność w maju 1922 roku, a kwestował na jej rzecz między innymi Stanisław Przybyszewski. Przy niej też mieszkała do końca życia córka artysty, znana dramatopisarka Stanisława Przybyszewska, ktora tu wlaśnie uczyła się języków obcych. Upamiętnia ją odsłonięta w latach siedemdziesiatych tablica.
W roku 1935 jedynmu polskiemu gimnazjum w Wolnym Mieście Gdańsku nadano imię Józefa Piłsudskiego i do wybuchu II wojny szkoła funkcjonowała jako Gimnazjum im. Józefa Pilsudskiego Macierzy Szkolnej w Wolnym Miescie Gdańsku. Cieszyła się dobrą opinią, wysokim poziomem nauczania i była bardzo dobrze wyposażona. Reprezentacyjną aulę zdobił patriotyczny fresk, zatytuowany "Polskie niebo" przedstawiający postać Polonii w otoczeniu symbolicznych figur, wpisanych w mapę nieba. Tutaj też młodzież organizowała przedstawienia teatralne między innymi dla żolnierzy stacjonujących na Westerplatte.
Związek Nauczycielstwa Polskiego Ziemi Gdańskiej aby uczcić rocznicę śmierci Józefa Piłsudskiego jednemu z uczniów ufundował specjalne, wynoszace 40 guldenów, stypendium.
Po II Wojnie Światowej przy ul. Augustyńskiego 1 mieściło się między innymi Centrum Kształcenia Ustawicznego, które uchwałą Rady Miasta Gda
ńska (z dn. 28.09.2002r.) otrzymało imię Józefa Pilsudskiego i nosiło je do roku 2014.
Dziś w budynku przedwojennego Gimnazjum Polskiego trwa adaptacja pomieszczeń dla potrzeb Urzędu Marsza
łkowskiego. Będąc w nim 18 maja br. otrzymaliśmy zaproszenie na zwiedzanie budynku z przewodnikiem i obejrzenie odtworzonego historycznego malowidła "Niebo Polskie". Z zaproszenia na pewno skorzystamy.
W okresie miedzywojennym imi
ę MARSZAŁKA otrzymała też świetlica Związku Polaków we Wrzeszczu. Po Wrzeszczu spacerowalismy z synem naszego patrona p. Christianem Sampem całkiem niedawno. zdjęcia
(oprac. Bożena Andrzejak)

Kontynuując SPACERY DLA NIEPODLEGŁEJ uczniowie Szkoły Podstawowej nr 86 im. prof. Jerzego Sampa w Gdańsku, wraz z pocztem sztandarowym, nauczycielami i dyrekcją, udali się 12 maja (w sobotę) na plac Józefa Piłsudskiego aby uczestniczyć w obchodach 83. rocznicy śmierci MARSZAŁKA. Pomnik, pod którym złożono kwiaty powstał z inicjatywy Społecznego Komitetu chcącego upamietnić związki Naczelnika II RP z Gdańskiem, gdzie przebywał w roku 1917 osadzony w więzieniu. Pomik został odsłonięty 11 listopada 2016r. i jest kolejnym odnalezionym przez nas świadectwem pamieci gdańszczan. O twórcy NIEPODLEGŁEJ opowiadała udzialając wywiadu RADIU GDAŃSK uczennica naszej szkoly, z klasy 7D- Martyna Staśkiewicz. zdjęcia
(oprac. B. Andrzejak)


relacja na portalu: www.gdansk.pl

Uczniowie Szkoły Podstawowej nr 86 im. prof. Jerzego Sampa w Gdańsku rozpoczęli realizację projektu:" SPACERY DLA NIEPODLEGŁEJ", którego celem jest między innymi zestawienie świadectw pamięci o Józefie Piłsudskim, jakie możemy odnaleźć w przestrzeni publicznej Gdańska.
W lipcu tego roku będziemy obchodzić 10
1 rocznicę osadzenia Marszałka i pułkownika Kazimierza Sosnkowskiego w Areszcie Śledczym w Gdańsku. Pierwszy spacer, który odbył się w przedostatnią sobotę kwietnia przypomniał nam ten epizod z życia Komendanta.

Udaliśmy się pod dwie tablice, które są wmurowane na fasadach Aresztu Śledczego i Komendy Miejskiej Policji przy Nowych Ogrodach 27 (dawniej Komisariatu Generalnego RP w Wolnym Mieście Gdańsku). Obie odsłonięto z inicjatywy stowarzyszenia 'Nasz Gdańsk". Pierwsza upamiętnia zatrzymanie Józefa Piłsudskiego i Kazimierza Sosnkowskiego w gdańskim więzieniu (można tam zobaczyć "celę Piłsudskiego"), druga została ufundowana "W roku żałoby po zgonie Wodza Narodu,...dla upamiętnienia 15-rocznicy odzyskania przez Polskę wolnego dostępu do morza..." 1 września 1939r. Niemcy zajęli budynek KGRP, aresztowali personel i usunęli tablicę. Jej kopia zawisła na frontonie gmachu Komendy Miejskiej Policji 1 czerwca 2010r. Tu wykonalismy też zdjęcia.
(oprac. B. Andrzejak)

 
Szukaj
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego